Werkgever aansprakelijk voor arbeidsongeval chauffeur

Door: Lisa Fluit
Leestijd: 4 minuten

Wanneer u als beroepschauffeur dagelijks onderweg bent, heeft u recht op een veilige werkomgeving. Die veiligheid houdt niet op zodra u de bedrijfslocatie verlaat. De wettelijke zorgplicht van de werkgever reist met u mee, waar u ook moet lossen, laden of manoeuvreren. Dat bleek opnieuw in een zaak waarin een chauffeur gewond raakte bij het bedienen van een handmatig laadsysteem op een extern losadres in België. Het gerechtshof boog zich over de vraag of de werkgever voldoende had gedaan om dit ongeval te voorkomen. Het antwoord luidde: nee.

Deze zaak is illustratief voor hoe streng artikel 7:658 Burgerlijk Wetboek wordt uitgelegd. Dit artikel verplicht de werkgever om te zorgen voor een veilige werkplek en maatregelen te treffen om schade te voorkomen. En dat geldt óók wanneer de werknemer werkzaamheden verricht op een locatie die de werkgever niet beheert.

Hoe het ongeval ontstond
De chauffeur was in dienst bij een transportbedrijf en had bij de start van zijn arbeidsovereenkomst een chauffeurshandboek ontvangen, waarin algemene werkinstructies waren opgenomen. Tijdens een opdracht bij een losadres in België bediende hij een handmatig systeem waarbij een metalen stang werd gebruikt. Op het moment dat hij de brug controleerde, schoot deze stang plotseling met kracht terug en raakte hem in het gezicht. Hij moest naar het ziekenhuis en hield blijvend letsel over.

Volgens de chauffeur had de werkgever hem niet voldoende geïnformeerd over de specifieke risico’s van het systeem op deze locatie. Hij vond dat er meer gedaan had moeten worden om te voorkomen dat hij op een gevaarlijke positie terecht zou komen.

Wat het hof onderzocht en waarom dat relevant is voor u
Bij de beoordeling van de zaak keek het gerechtshof naar de kernvraag uit art. 7:658 lid 1 Burgerlijk Wetboek: heeft de werkgever gedaan wat redelijkerwijs van hem verlangd kon worden om het ongeval te voorkomen? Daarbij komt het niet alleen aan op instructies en maatregelen binnen het bedrijf, maar ook op de wijze waarop de werkgever rekening houdt met risico’s op externe locaties.

Het transportbedrijf gaf aan dat het vooraf meestal niet wist welke installaties op losadressen aanwezig waren en dat het onmogelijk was om toezicht te houden. Volgens het hof maakte juist dát de zorgplicht zwaarder. De werkgever moet namelijk actief informatie verzamelen over risico’s die samenhangen met werkzaamheden op locaties van derden. Daaruit volgt een verantwoordelijkheid om werknemers concreet te waarschuwen of extra maatregelen te treffen.

Dit sluit aan bij vaste rechtspraak, waaronder het bekende Kelderluik-arrest, waarin de Hoge Raad duidelijk maakt dat men moet kijken naar de kans op ongevallen, de ernst van mogelijke gevolgen en de vraag hoe bezwaarlijk veiligheidsmaatregelen zijn. Het hof paste deze principes toe en kwam tot de conclusie dat het transportbedrijf meer had kunnen doen.

De positie van de chauffeur volgens de rechter
Volgens de chauffeur was hem nooit verteld waar hij veilig kon staan bij het bedienen van het systeem. Hij had slechts algemene uitleg gekregen. Het hof vond dit aannemelijk, mede omdat het handmatige systeem krachtig kon terugveren. De plek waar de chauffeur stond was volgens de rechter niet zonder meer onlogisch. De beweging van de stang was verticaal, waardoor het niet voor de hand lag om te vermoeden dat de plek gevaarlijk was. Dit versterkte het oordeel dat de werkgever niet mocht verwachten dat de werknemer zelf zou inschatten wat veilig was.

Het hof keek hierbij opnieuw naar artikel 7:658 lid 1 Burgerlijk Wetboek, dat bepaalt dat een werkgever moet voorkomen dat werknemers schade lijden. Een beroep op eigen verantwoordelijkheid van de werknemer slaagt alleen wanneer duidelijk is dat de werkgever voldoende heeft gewaarschuwd en geïnstrueerd. Dat was hier niet het geval.

Waarom het verweer van de werkgever niet voldeed
De werkgever stelde dat de werknemer op basis van ervaring had moeten begrijpen dat zijn positie onveilig was. Daarnaast wees zij naar het chauffeurshandboek, waarin stond dat chauffeurs zich ter plekke moesten melden voor uitleg. De rechter vond deze verwijzing te algemeen. Een instructie die zo breed is geformuleerd, voldoet volgens het hof niet aan de maatstaf van art. 7:611 Burgerlijk Wetboek (goed werkgeverschap), dat eist dat een werkgever zich actief opstelt wanneer risico’s voorzienbaar zijn.

Het hof benadrukte dat de werkgever eenvoudig vooraf informatie had kunnen opvragen over het gebruikte laadsysteem. Omdat het bedrijf andere gegevens over een transport wel ontving, was niet in te zien waarom men niet naar dit essentiële veiligheidsaspect kon vragen. Die extra stap had mogelijk het ongeval kunnen voorkomen en viel binnen wat redelijkerwijs van de werkgever verwacht mocht worden.

Ook werd benadrukt dat overlegmomenten binnen het bedrijf niet voldoende waren, omdat niet was gebleken dat risico’s met betrekking tot handmatige systemen daarbij concreet werden besproken.

Het oordeel van het hof: aansprakelijkheid
Het gerechtshof concludeerde dat de werkgever niet had voldaan aan de zorgplicht. Er waren geen specifieke instructies gegeven, geen gerichte veiligheidsmaatregelen getroffen en geen onderzoek verricht naar het systeem op het losadres. Zelfs wanneer een werkgever niet fysiek aanwezig kan zijn, blijft de verplichting bestaan om werknemers te beschermen. Dat betekent dat er proactief moet worden gehandeld, zeker in een sector waarin werknemers op uiteenlopende locaties werken.

De werkgever werd dan ook aansprakelijk gehouden voor het arbeidsongeval en de schade die daaruit voortvloeide.

Juridisch advies
De beslissing van het gerechtshof bevestigt dat werkgevers een zeer strenge zorgplicht hebben. Werkgevers kunnen zich niet verschuilen achter het argument dat zij niet weten welke werkomstandigheden hun werknemers aantreffen. Juist wanneer werknemers op plaatsen buiten zicht of controle werken, moet de werkgever extra stappen zetten om ongelukken te voorkomen. Dat betekent dat vooraf informatie moet worden ingewonnen, dat er meer aandacht moet zijn voor risico’s én dat werknemers duidelijk en concreet moeten worden geïnstrueerd.

Voor u als werknemer is het goed om te weten dat rechters hier scherp op toezien. Zelfs wanneer een werkgever feitelijk weinig invloed heeft op de werkplek, blijft de verplichting bestaan om alles te doen wat redelijkerwijs nodig is om een veilig werkomgeving te garanderen.

Heeft u te maken met een arbeidsongeval of twijfelt u of uw werkgever zijn zorgplicht is nagekomen? U hoeft daar niet alleen mee te blijven rondlopen. Onze experts staan voor u klaar om uw situatie te beoordelen en te bespreken welke rechten u hebt.