Werkgever aansprakelijk ondanks veiligheidsmaatregelen

Door: Lisa Fluit
Leestijd: 3 minuten

Elk jaar raken duizenden werknemers gewond tijdens hun werk. Volgens recente cijfers van het CBS ging het in 2025 om bijna 18.000 arbeidsongevallen met een verzuim van meer dan vier dagen. Achter die cijfers schuilt een harde realiteit: ook in een tijd van veiligheidsprotocollen, toolboxmeetings en beschermingsmiddelen gaat het nog regelmatig mis. De vraag die dan centraal staat is of de werkgever aansprakelijk is. Een uitspraak van de Rechtbank Midden-Nederland laat zien dat het antwoord vaak bevestigend luidt, zelfs wanneer veiligheidsmaatregelen op papier aanwezig zijn.

De val van de steiger

In de betreffende zaak ging het om een werknemer die tijdens onderhoudswerkzaamheden van een mobiele steiger viel. De gevolgen waren ernstig. De werkgever voerde aan dat hij zijn verantwoordelijkheid had genomen. Er was een werkoverleg geweest waarin de werkzaamheden waren besproken en er was valbeveiliging beschikbaar. Volgens de werkgever had hij daarmee voldaan aan zijn verplichtingen.

De rechtbank keek echter verder dan de vraag of er instructies waren gegeven en materialen beschikbaar waren gesteld. Centraal stond artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek. Dit artikel verplicht de werkgever om zorg te dragen voor een veilige werkomgeving en om alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs nodig zijn om te voorkomen dat werknemers schade lijden in de uitoefening van hun werkzaamheden.

De kern van de zaak zat in het toezicht. De werknemer werkte alleen, zonder directe leiding of controle. Hoewel veiligheidsmiddelen aanwezig waren, was er geen actief toezicht op het gebruik ervan. De rechtbank oordeelde dat het enkel beschikbaar stellen van beschermingsmiddelen onvoldoende is. Een werkgever moet ook toezien op naleving van de veiligheidsvoorschriften. Omdat dat toezicht ontbrak, werd de werkgever aansprakelijk gehouden voor de letselschade.

De reikwijdte van de zorgplicht

Deze uitspraak past in een lange lijn van rechtspraak waarin de zorgplicht van werkgevers ruim wordt uitgelegd. Artikel 7:658 lid 2 Burgerlijk Wetboek bepaalt dat de werkgever aansprakelijk is voor schade die een werknemer lijdt in de uitoefening van zijn werkzaamheden, tenzij hij kan aantonen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan of dat sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer.

In de praktijk is dat een zware bewijslast. De werkgever moet laten zien dat hij niet alleen passende veiligheidsmaatregelen heeft getroffen, maar ook dat hij erop toeziet dat deze daadwerkelijk worden nageleefd. Het gaat dus om een actieve verantwoordelijkheid. De werkplek moet veilig zijn ingericht, instructies moeten duidelijk en concreet zijn, en er moet controle plaatsvinden op het gedrag van werknemers.

Rechters benadrukken daarbij dat werknemers vaak werken onder tijdsdruk en in omstandigheden waarin risico’s inherent zijn aan het werk. Juist daarom ligt de lat voor werkgevers hoog. Het enkele feit dat een werknemer een veiligheidsmiddel niet gebruikte, ontslaat de werkgever niet automatisch van aansprakelijkheid.

Alleen wanneer sprake is van bewuste roekeloosheid, wat in de rechtspraak zelden wordt aangenomen, kan aansprakelijkheid worden doorbroken.

Wat betekent dit voor werknemers?

Voor werknemers is deze uitspraak van groot belang. Wie letsel oploopt tijdens het werk, hoeft niet te bewijzen dat de werkgever een concrete fout heeft gemaakt. Het is voldoende om aan te tonen dat het ongeval heeft plaatsgevonden tijdens de uitoefening van de werkzaamheden en dat daardoor schade is ontstaan. Daarna is het aan de werkgever om te bewijzen dat hij alles heeft gedaan wat redelijkerwijs van hem mocht worden verwacht.

Dat maakt werkgeversaansprakelijkheid een krachtige bescherming voor werknemers. Tegelijkertijd blijkt in de praktijk dat verzekeraars aansprakelijkheid vaak in eerste instantie afwijzen. Zij wijzen bijvoorbeeld op gegeven instructies of op het beschikbaar stellen van beschermingsmiddelen. Deze uitspraak onderstreept echter dat dit niet voldoende is als toezicht ontbreekt.

Conclusie

De uitspraak van de Rechtbank Midden-Nederland bevestigt dat de zorgplicht van werkgevers verder gaat dan het organiseren van een veiligheidsinstructie of het beschikbaar stellen van beschermingsmiddelen. Actief toezicht is essentieel. Ontbreekt dat, dan is de werkgever in beginsel aansprakelijk voor de schade die een werknemer lijdt.

Voor werknemers betekent dit dat zij juridisch sterk staan wanneer zij tijdens hun werk gewond raken. De wet biedt een duidelijke bescherming en de rechtspraak past die bescherming strikt toe. Wie letsel oploopt op de werkvloer, hoeft zich niet neer te leggen bij een afwijzing van de verzekeraar. Een zorgvuldige juridische beoordeling kan het verschil maken tussen een afwijzing en een volledige schadevergoeding.

Wilt u meer weten over werkgeversaansprakelijkheid? Neem dan contact op met één van onze experts. Wij staan voor u klaar om uw situatie deskundig en betrokken te beoordelen.