Schade door slecht wegdek: wanneer kunt u de wegbeheerder aanspreken?

Door: Lisa Fluit
Leestijd: 3 minuten

U verwacht als fietser veilig gebruik te kunnen maken van een fietspad. Zeker wanneer het gaat om een regulier fietspad dat dagelijks door veel mensen wordt gebruikt. Toch komt het geregeld voor dat achterstallig onderhoud leidt tot gevaarlijke situaties. Een kleine geul, verzakte tegels of een hoogteverschil kunnen grote gevolgen hebben. Wanneer u hierdoor ten val komt en letsel oploopt, rijst al snel de vraag of de wegbeheerder daarvoor aansprakelijk kan worden gehouden.

Een uitspraak van het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden van 29 september 2020 laat zien dat die aansprakelijkheid niet theoretisch is. Integendeel: onder omstandigheden kan een gemeente daadwerkelijk verplicht zijn de schade van een slachtoffer te vergoeden.

Een val met verstrekkende gevolgen
In deze zaak reed een vrouw met haar elektrische fiets over een fietspad. In een bocht bleek tussen de tegels een geul te zijn ontstaan van ongeveer drie centimeter breed en anderhalve centimeter diep. Daarnaast was sprake van een duidelijk hoogteverschil tussen de tegels. Toen haar fietsband in de geul terechtkwam, verloor zij de controle en kwam zij ten val. Daarbij liep zij letsel op.

De fietser stelde de gemeente, als beheerder van het fietspad, aansprakelijk voor haar letselschade. Volgens haar voldeed het fietspad niet aan de veiligheidseisen die u als fietser redelijkerwijs mag verwachten. De gemeente verweerde zich door te stellen dat het wegdek niet gevaarlijk was, dat de kans op een ongeval gering was en dat niet vaststond dat de val daadwerkelijk door het gebrek in de weg was veroorzaakt.

De zorgplicht van de wegbeheerder
Een wegbeheerder heeft een wettelijke zorgplicht om wegen en fietspaden zodanig te onderhouden dat deze veilig zijn voor normaal gebruik. De vraag of een weg aan die zorgplicht voldoet, wordt beoordeeld aan de hand van verschillende omstandigheden. Daarbij spelen onder meer de functie van de weg, het te verwachten gebruik en de fysieke toestand van het wegdek een rol. Ook wordt gekeken naar de kans dat een gevaar zich verwezenlijkt en hoe eenvoudig het is om maatregelen te treffen.

Van belang is dat een wegbeheerder niet pas aansprakelijk is wanneer er al meerdere ongevallen hebben plaatsgevonden. Het gaat erom of het wegdek een onaanvaardbaar risico oplevert voor weggebruikers. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan een wegbeheerder aan aansprakelijkheid ontkomen, bijvoorbeeld wanneer zelfs bij bekendheid met het gebrek geen sprake zou zijn van onrechtmatig handelen.

Vaststelling van het gebrek aan de weg
Om haar standpunt te onderbouwen schakelde het slachtoffer een deskundige in. Deze stelde vast dat de tegels uit hun verband waren geraakt en dat sprake was van een geul en hoogteverschil die gevaarlijk konden zijn voor fietsers. De gemeente betwistte deze bevindingen niet.

Wel stelde zij dat uit een reconstructie zou blijken dat een fietsband niet in de geul kon blijven steken en wees zij erop dat er geen meldingen bekend waren van andere ongevallen op dit fietspad.

Het gerechtshof ging daar niet in mee. Het hof nam als vaststaand aan dat de geul daadwerkelijk aanwezig was en keek vervolgens naar de praktijk van het dagelijks fietsgebruik.

Reëel gevaar voor een grote groep fietsers
Het hof overwoog dat algemeen bekend is dat fietsbanden sterk verschillen in breedte. Een aanzienlijk deel van de fietsers rijdt met banden die smal genoeg zijn om in een geul van deze afmetingen vast te lopen. Dat betekent dat het fietspad niet slechts theoretisch gevaarlijk was, maar in de praktijk een reëel risico opleverde.

Dat er slechts één ongeval bekend was, deed daar volgens het hof niets aan af. Het fietspad werd intensief gebruikt en door fietsers in beide richtingen. Ook de binnenbocht, waar de geul zich bevond, maakt onderdeel uit van het normale gebruik van het fietspad. De kans op een ongeval kon daarom niet als verwaarloosbaar worden aangemerkt.

Causaliteit en de omkeringsregel
Een belangrijk juridisch punt in deze zaak was de vraag of bewezen kon worden dat het slachtoffer daadwerkelijk was gevallen doordat haar wiel in de geul vast was komen te zitten. Normaal gesproken rust die bewijslast op het slachtoffer, wat in de praktijk vaak lastig is.

Het hof paste echter de zogenoemde omkeringsregel toe. Deze regel houdt in dat wanneer een veiligheidsnorm is geschonden die bedoeld is om een specifiek gevaar te voorkomen, en juist dat gevaar zich verwezenlijkt, het causaal verband mag worden aangenomen. De bewijslast verschuift dan naar de wegbeheerder. Die moet aannemelijk maken dat het ongeval een andere oorzaak had. De gemeente slaagde daar niet in.

De gemeente aansprakelijk voor de letselschade
Het gerechtshof kwam tot de conclusie dat het fietspad door de aanwezigheid van de geul en het hoogteverschil niet voldeed aan de eisen die u daaraan mag stellen. De gemeente had onvoldoende gedaan om het fietspad veilig te houden en kon niet aantonen dat het slachtoffer door een andere oorzaak was gevallen. Daarmee was de aansprakelijkheid van de gemeente gegeven en moest zij de letselschade van het slachtoffer vergoeden.

Het belang van gespecialiseerde letselschadejuristen
Deze uitspraak laat zien hoe complex aansprakelijkheidskwesties kunnen zijn.Juist daarom is het van groot belang om u te laten bijstaan door ervaren letselschadejuristen De experts van Stipt Letselschade hebben ruime ervaring met zaken over wegbeheerdersaansprakelijkheid en letselschade. Heeft u letsel opgelopen door slecht wegdek en twijfelt u over uw rechten? Neem dan gerust vrijblijvend contact met ons op. U hoeft het niet alleen uit te zoeken.