Nationale regels, grensoverschrijdend letsel: wie beschermt de werknemer?

Door: Lisa Fluit
Leestijd: 3 minuten

Een arbeidsongeval is al ingrijpend genoeg, maar de situatie wordt complexer wanneer zo’n ongeval plaatsvindt in een internationale context. Wat als een Belgische werknemer, in dienst van een Belgische werkgever, letsel oploopt tijdens werk in Nederland? Welk recht is dan van toepassing, en wie draagt de verantwoordelijkheid voor de schade?

Over deze vragen boog het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden zich in het arrest van 1 juli 2025, in een belangwekkende zaak waarin het recht van twee landen met elkaar botsten: het Belgische stelsel van arbeidsongevallenverzekering tegenover de Nederlandse regel dat een werkgever aansprakelijk is bij een schending van de zorgplicht. De inzet was hoog, want achter de juridische definities schuilt een concreet mens met letsel en verlies.

De inzet: Belgische bescherming versus Nederlandse aansprakelijkheid
In België is het arbeidsongevallenstelsel zodanig ingericht dat de schade van werknemers grotendeels wordt vergoed via een verplichte verzekering. De keerzijde is dat werkgevers in principe immuun zijn voor aansprakelijkheid. De werknemer hoeft niet aan te tonen dat de werkgever een fout maakte; het ongeval tijdens werktijd volstaat. Maar er zit een grens aan die vergoeding: esthetische schade, immateriële schade en schade aan persoonlijke eigendommen vallen hier buiten. Ook inkomensverlies boven het wettelijk maximum blijft voor rekening van de werknemer, tenzij hij er een aparte civiele procedure voor opstart.

Daartegenover staat het Nederlandse stelsel, waarin de werkgever op grond van artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek verantwoordelijk is voor een veilige werkomgeving. Gaat het mis, dan kan de werknemer aanvullende schadevergoeding vorderen — ook voor posten die in België ongedekt zouden blijven. Wel vereist het Nederlandse systeem vast komt te staan dat de werkgever zijn zorgplicht heeft geschonden.

In deze zaak trachtte de Belgische werkgever te voorkomen dat artikel 7:658 Burgerlijk Wetboek werd toegepast. Zij stelde dat Belgisch recht leidend moest zijn en dat de Nederlandse wetgever ten onrechte deze bepaling had opgenomen in de kernregels voor grensoverschrijdend werk. Bovendien zou het Belgische systeem voor de werknemer gunstiger zijn. Het hof moest zich dus buigen over de vraag: welk recht is van toepassing, en welke regeling biedt de werknemer de meeste bescherming?

Het oordeel: artikel 7:658 BW is wel van toepassing
Het hof maakte korte metten met de stelling dat het Nederlandse artikel 7:658 Burgerlijk Wetboek niet zou mogen gelden voor buitenlandse werknemers in Nederland. De betreffende bepaling, die de werkgever verplicht om zorg te dragen voor een veilige werkomgeving, behoort tot de zogenoemde harde kern bepalingen die hun werking behouden bij grensoverschrijdende arbeid. Dat betekent dat ook buitenlandse werknemers in Nederland aanspraak kunnen maken op deze bescherming.

Belangrijker nog was de afweging welk systeem — het Belgische of het Nederlandse — in dit geval de werknemer het beste beschermde. Hoewel het Belgische recht op het eerste gezicht laagdrempeliger leek, oordeelde het hof dat het Nederlandse systeem per saldo gunstiger uitpakt. Waar België de toegang tot vergoeding vereenvoudigt, is de omvang van de schadevergoeding daar beperkter. In Nederland kunnen ook immateriële schade, verlies aan verdienvermogen, pensioenschade en medische kosten buiten het basispakket van de zorgverzekering worden verhaald.

Het hof stelde dat de Belgische werknemer in deze zaak beter af was met de toepassing van het Nederlandse aansprakelijkheidsrecht, juist omdat artikel 7:658 Burgerlijk Wetboek ruimere aanspraken biedt. De werkgever kreeg daarom ongelijk. Daarmee staat vast: ook bij internationale tewerkstelling blijft de Nederlandse zorgplicht overeind staan als het werk hier plaatsvindt.

Het belang voor grensarbeid en letselschade
Deze uitspraak is niet alleen relevant voor juristen, maar vooral voor werknemers die grensoverschrijdend werken. De arbeidsmarkt stopt immers niet bij de landsgrens. Werknemers worden steeds vaker tijdelijk of structureel in andere EU-landen tewerkgesteld. Daarbij mag hun rechtsbescherming niet verwateren. Het hof benadrukt in zijn arrest het belang van rechtszekerheid: werknemers moeten erop kunnen vertrouwen dat zij, ook als ze in een ander land werken, niet achterblijven met ongedekte schade na een ongeval.

Voor de praktijk van letselschade betekent dit dat niet alleen de vraag of er schade is, maar ook welk recht van toepassing is, zeer voornaam is

Hulp nodig bij letselschade door grensoverschrijdend werk?
De experts van Stipt Letselschade weten waar de knelpunten liggen, welke bewijsstukken van belang zijn, en hoe het recht in jouw voordeel kan werken. Onze specialisten staan voor je klaar om jouw situatie juridisch scherp te analyseren en te zorgen dat je krijgt waar je recht op hebt — volledig en rechtvaardig. Wacht niet tot het te laat is. Neem vrijblijvend contact op en bespreek je zaak met een van onze letselschadespecialisten.