Letsel door een pony: wanneer is de eigenaar aansprakelijk?

Door: Lisa Fluit
Leestijd: 3 minuten

Het lijkt een onschuldige middag: een kind van elf maakt een proefrit op een pony bij iemand thuis. De sfeer is ontspannen, het kind heeft rijervaring, de ouders zijn erbij. Maar dan slaat de stemming abrupt om. De pony versnelt plots, gooit zijn hoofd in de lucht en schiet in galop. In een scherpe bocht verliest het meisje haar evenwicht, valt van de pony, en botst hard tegen de houten omheining. Het gevolg: een gebroken bovenbeen, meerdere operaties en blijvende schade. Is de eigenaar van de pony dan aansprakelijk?

De Rechtbank Oost-Brabant boog zich over deze vraag in een uitspraak van 25 juni 2025. De zaak draait om de reikwijdte van de risicoaansprakelijkheid voor dieren. Want hoewel het uitgangspunt is dat een bezitter van een dier aansprakelijk is voor schade veroorzaakt door dat dier, is de praktijk weerbarstig. Zeker als er discussie is over de oorzaak van het letsel. Was het gedrag van het dier werkelijk onberekenbaar — of was het de onervarenheid van het kind dat leidde tot de val?

Risicoaansprakelijkheid: eigen energie van het dier centraal
In deze zaak betoogden de ouders van het slachtoffer dat de pony op hol sloeg, zonder aanwijsbare aanleiding. Hij zou zijn hoofd hebben gegooid, ongecontroleerd zijn gaan galopperen en steeds scherpere bochten hebben genomen, waardoor hun dochter de controle verloor. Zij beriepen zich op artikel 6:179 van het Burgerlijk Wetboek, dat bepaalt dat de bezitter van een dier aansprakelijk is voor schade veroorzaakt door de “eigen energie” van dat dier — met andere woorden: gedrag dat voortkomt uit de onberekenbaarheid van het dier zelf.

De eigenaar van de pony stelde echter dat de val werd veroorzaakt door een ruiterfout. Het meisje zou met haar benen hebben geklopt, de pony zo onbedoeld hebben aangespoord en vervolgens haar evenwicht hebben verloren in een bocht. Er was volgens haar dus geen sprake van eigen energie, en daarmee ook geen grond voor aansprakelijkheid.

De rechtbank oordeelde dat beide lezingen van het voorval tegenover elkaar staan, en dat er op basis van de overgelegde verklaringen geen duidelijke conclusie getrokken kan worden over de oorzaak van het ongeval. Er is dus nader bewijs nodig. De ouders van het meisje hebben nu de opdracht gekregen om aan te tonen dat het daadwerkelijk het onberekenbare gedrag van de pony was dat leidde tot het ongeval.

Kinderen en eigen schuld: een ander juridisch kader
Een tweede punt dat in deze zaak werd besproken, is het verweer van de eigenaar dat het kind zelf mede schuldig zou zijn aan het ongeval. Volgens haar had het meisje het gedrag van de pony zelf veroorzaakt door onbewust aansporend te rijden. Als dat zo is, zou er sprake kunnen zijn van “eigen schuld” en zou de schade mogelijk niet volledig voor rekening van de eigenaar komen.

Maar de rechtbank ging daar niet in mee. De rechter wees op vaste rechtspraak waarin is bepaald dat kinderen onder de 14 jaar in beginsel niet kunnen worden aangesproken op eigen schuld bij dit soort incidenten. Zij worden geacht onvoldoende inzicht in gevaarlijke situaties te hebben om hun gedrag daarop aan te passen. Ook het feit dat de ouders toestemming gaven voor de proefrit, verandert dat niet. Hun gedrag kan niet als schuld aan het kind worden toegerekend.

Mocht dus uiteindelijk blijken dat de pony wel op eigen initiatief ongecontroleerd gedrag vertoonde, dan volgt daaruit dat de eigenaar volledig aansprakelijk is voor de schade. En dat is geen overbodige conclusie, want de gevolgen van een dergelijk ongeval kunnen ingrijpend zijn — zowel lichamelijk als financieel.

Dieren zijn geen machines
Deze zaak laat nogmaals zien hoe belangrijk het is om scherp te blijven bij letsel door dieren. Een paard, hond of pony is geen voorspelbaar object. Zelfs bij een ogenschijnlijk rustige proefrit kan een dier ineens reageren op een prikkel die mensen niet waarnemen. En juist dat onvoorspelbare karakter is wat artikel 6:179 Burgerlijk Wetboek beoogt te ondervangen: het risico ligt bij de bezitter van het dier, niet bij degene die daarmee in aanraking komt.

Niet voor niets schreven we eerder al over aansprakelijkheid bij dieren in een andere context, bijvoorbeeld bij een hondenbeet of een trap van een paard. Wie in zulke gevallen slachtoffer wordt, hoeft niet te bewijzen dat de eigenaar nalatig was. Lees daar meer over in onze blog over letsel door een dier.

Juridisch advies nodig? Onze experts helpen je verder
Ben je zelf of is jouw kind slachtoffer geworden van een incident met een dier? Of twijfel je of je recht hebt op schadevergoeding bij letsel veroorzaakt door bijvoorbeeld een paard, hond of ander huisdier? Dan is het belangrijk om snel juridisch advies in te winnen. Onze letselschade-experts helpen je graag. Neem gerust contact op voor een vrijblijvende beoordeling van je zaak.