Werkgeversaansprakelijkheid bij oogletsel door een komkommerblad?

Door: Lisa Fluit
Leestijd: 3 minuten

Een ogenschijnlijk klein incident op de werkvloer kan grote gevolgen hebben. Dat blijkt uit een zaak waarin een werknemer van een komkommerkwekerij ernstig oogletsel opliep nadat hij tijdens zijn werkzaamheden een komkommerblad in zijn oog kreeg. Wat aanvankelijk leek op een onschuldige verwonding, leidde uiteindelijk tot een ernstige infectie waardoor de werknemer het gezichtsvermogen aan één oog verloor. De vraag die centraal stond was of de werkgever aansprakelijk was voor deze schade op grond van artikel 7:658 Burgerlijk Wetboek.

De zorgplicht van de werkgever

Artikel 7:658 lid 1 Burgerlijk Wetboek verplicht een werkgever om de lokalen, werktuigen en gereedschappen waarmee de werknemer werkt zodanig in te richten en te onderhouden en maatregelen te treffen die redelijkerwijs nodig zijn om te voorkomen dat een werknemer schade lijdt tijdens de uitvoering van zijn werkzaamheden.

Deze zorgplicht wordt in de rechtspraak ruim uitgelegd. Een werkgever moet rekening houden met de risico’s die verbonden zijn aan het werk en ook met het feit dat werknemers door routine minder voorzichtig kunnen worden. Tegelijkertijd betekent artikel 7:658 Burgerlijk Wetboek niet dat een werkgever een absolute garantie moet bieden tegen ieder mogelijk ongeval. Niet elk risico dat zich tijdens het werk verwezenlijkt, leidt automatisch tot aansprakelijkheid.

Wanneer een werknemer stelt schade te hebben geleden tijdens de uitvoering van zijn werkzaamheden, moet hij aantonen dat hij schade heeft opgelopen in de uitoefening van zijn functie (artikel 7:658 lid 2 Burgerlijk Wetboek).

Vervolgens is het aan de werkgever om te bewijzen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan of dat de schade in belangrijke mate het gevolg is van opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer.

Het ongeval in de komkommerkwekerij

In deze zaak stond vast dat de werknemer tijdens zijn werkzaamheden een komkommerblad in zijn oog had gekregen. Daarmee was sprake van schade die verband hield met de uitoefening van zijn werkzaamheden. De werknemer stelde dat de werkgever onvoldoende veiligheidsmaatregelen had getroffen en bijvoorbeeld beschermingsmiddelen had moeten verstrekken om oogletsel te voorkomen.

De beoordeling richtte zich vervolgens op de vraag of de werkgever redelijkerwijs rekening had moeten houden met dit specifieke risico en of aanvullende maatregelen noodzakelijk waren. Daarbij speelt onder meer een rol hoe voorzienbaar het gevaar was, hoe groot de kans op schade was en welke maatregelen praktisch mogelijk waren.

Het enkele feit dat achteraf zeer ernstige gevolgen zijn ontstaan, betekent niet automatisch dat de werkgever vooraf ook met deze uitzonderlijke afloop rekening had moeten houden. Voor aansprakelijkheid is bepalend of de werkgever voorafgaand aan het ongeval onvoldoende heeft gedaan om bekende of redelijkerwijs voorzienbare arbeidsrisico’s te beperken.

Geen onbeperkte aansprakelijkheid

De zaak laat zien dat de ruime bescherming van werknemers grenzen kent. De werkgever draagt een zware verantwoordelijkheid voor veilige arbeidsomstandigheden, maar is geen verzekeraar voor ieder ongeval dat tijdens werktijd plaatsvindt.

Bij werkzaamheden in een kas kunnen aanrakingen met planten en bladeren onderdeel zijn van de normale uitvoering van het werk. Of daarvoor specifieke beschermingsmiddelen noodzakelijk zijn, hangt af van de concrete omstandigheden, zoals eerdere incidenten, bekende risico’s en de gebruikelijke veiligheidsnormen binnen de sector.

Dat de werknemer uiteindelijk door een ernstige infectie zijn zicht verloor, maakt het letsel zeer ingrijpend, maar de ernst van de schade bepaalt niet zelfstandig of de zorgplicht is geschonden.

Betekenis voor de praktijk

Deze uitspraak bevestigt opnieuw dat werkgevers actief moeten nadenken over mogelijke risico’s binnen hun onderneming en passende preventieve maatregelen moeten nemen. Een actuele risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E), duidelijke instructies en passende beschermingsmiddelen blijven essentieel.

Voor werknemers laat de uitspraak zien dat schade tijdens het werk niet automatisch leidt tot aansprakelijkheid van de werkgever. Er moet steeds worden gekeken of de werkgever, gelet op de omstandigheden voor het ongeval, redelijkerwijs meer had moeten doen om het risico te voorkomen.

Artikel 7:658 BW biedt werknemers dus een sterke bescherming, maar kent geen vorm van risicoaansprakelijkheid. De kernvraag blijft of de werkgever zijn zorgplicht daadwerkelijk heeft geschonden.

Juridisch advies

Heeft u tijdens uw werkzaamheden letsel opgelopen en twijfelt u of uw werkgever aansprakelijk is? Dan is het verstandig om uw situatie juridisch te laten beoordelen.

Onze letselschadespecialisten onderzoeken graag of uw werkgever of wellicht een andere partij aansprakelijk kan worden gesteld en adviseren u over de mogelijkheden om uw schade te verhalen.

Uiteraard kunt u ook rechtstreeks contact opnemen met één van onze letselschadespecialisten voor persoonlijk advies.