Wanneer een deelgeschil geen oplossing biedt

Door: Lisa Fluit
Leestijd: 3 minuten

In letselschadezaken wordt de deelgeschilprocedure vaak gezien als een effectief middel om impasses in onderhandelingen te doorbreken. Snel, relatief laagdrempelig en gericht op het bereiken van een minnelijke regeling. Maar wat als partijen al een vaststellingsovereenkomst hebben gesloten en het geschil zich richt op de vraag welke overeenkomst geldt? In een uitspraak van de Rechtbank Amsterdam wordt duidelijk dat de deelgeschilprocedure dan haar doel voorbijschiet.

De kern van het geschil

De zaak draait om een verkeersongeval waarbij aansprakelijkheid was erkend. In de jaren daarna onderhandelden partijen langdurig over de schade. In 2017 werd een regeling voorgesteld, maar niet door beide partijen ondertekend. Uiteindelijk leidde een mediationtraject in 2021 wel tot een ondertekende vaststellingsovereenkomst, inclusief finale kwijting. Jaren later stelde de benadeelde zich op het standpunt dat de eerdere overeenkomst uit 2017 al bindend was en dat de latere overeenkomst vernietigd moest worden wegens dwaling of misbruik van omstandigheden. Via een deelgeschilprocedure werd de rechtbank gevraagd hierover te oordelen.

Doel en grenzen van de deelgeschilprocedure

De deelgeschilprocedure is vastgelegd in artikel 1019w Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en heeft een duidelijk doel: het bevorderen van buitengerechtelijke onderhandelingen en het bereiken van een vaststellingsovereenkomst. De rechter moet daarom toetsen of een beslissing daadwerkelijk kan bijdragen aan een regeling tussen partijen.

De rechtbank benadrukt dat deze toets ambtshalve plaatsvindt. Op grond van artikel 1019z Burgerlijke Rechtsvordering moet het verzoek worden afgewezen als een beslissing onvoldoende bijdraagt aan een minnelijke oplossing.

In deze zaak was daarvan sprake. Partijen hadden immers al een vaststellingsovereenkomst gesloten in 2021. Het geschil ging niet meer over het bereiken van een regeling, maar over de vraag welke overeenkomst bindend is en of vernietiging mogelijk is.

Geen bijdrage aan een regeling

De rechtbank maakt korte metten met het verzoek. Een beslissing over de geldigheid van de overeenkomst uit 2017 zou niet leiden tot een nieuwe regeling, maar slechts bepalen welke overeenkomst geldt. Daarmee ontbreekt de essentie van de deelgeschilprocedure.

Ook het subsidiaire verzoek, gericht op vernietiging van de overeenkomst uit 2021, biedt geen uitkomst. Als die overeenkomst zou verdwijnen, ligt de gehele schadeafwikkeling weer open, zonder dat partijen nog in onderhandeling zijn. Dat vergroot het conflict eerder dan dat het bijdraagt aan een oplossing. Zelfs het beroep op ongerechtvaardigde verrijking verandert dit niet. Een dergelijke beslissing zou direct leiden tot een eindbeslissing over betaling en niet tot verdere onderhandelingen.

De conclusie van de rechtbank is dan ook helder: dit geschil hoort niet thuis in een deelgeschilprocedure, maar bij de bodemrechter.

Opvallend: geen kostenbegroting

Normaal gesproken worden de kosten van een deelgeschilprocedure begroot, zelfs bij afwijzing. Dat volgt uit artikel 1019aa Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. In deze zaak maakt de rechtbank echter een uitzondering.

Volgens de rechtbank lag het zo voor de hand dat het verzoek niet geschikt was voor een deelgeschil, dat het indienen ervan als “volstrekt onnodig en onterecht” wordt beschouwd. Daarom worden de kosten niet begroot en komen deze niet voor vergoeding in aanmerking. Dit is een duidelijke waarschuwing: het verkeerd inzetten van de deelgeschilprocedure kan financiële gevolgen hebben.

Wat betekent dit voor de praktijk?

Deze uitspraak toont aan dat de deelgeschilprocedure geen instrument is voor juridische herbeoordeling van reeds gesloten overeenkomsten. Zodra een zaak zich richt op vernietiging, uitleg of concurrentie van vaststellingsovereenkomsten, ligt een bodemprocedure meer voor de hand.

Voor belangenbehartigers betekent dit dat een zorgvuldige afweging noodzakelijk is. Niet elk geschil binnen een letselschadezaak leent zich voor een deelgeschil. De vraag moet altijd zijn: draagt deze stap daadwerkelijk bij aan een oplossing?

Juridisch advies van Stipt Letselschade

Bij Stipt Letselschade kunt u terecht voor een heldere beoordeling van uw positie. Doe vrijblijvend de gratis letselschade test en ontdek waar u staat. Onze adviseurs staan voor u klaar om uw situatie persoonlijk met u te bespreken en u te begeleiden naar de beste oplossing.