Verblinding door koplampen: een groeiend gevaar op de weg

Door: Lisa Fluit
Leestijd: 3 minuten

In de donkere maanden van het jaar, wanneer de zon laag staat en het vroeg donker wordt, is het risico op verblinding in het verkeer hoog. Hoewel verblinding door zonlicht vaak onvermijdelijk is, blijkt uit onderzoek dat ook koplampen van tegenliggers voor ernstige verblinding zorgen. En dat is een probleem dat in veel gevallen wel degelijk voorkomen kan worden.

Volgens een recent onderzoek van de ANWB onder meer dan 13.000 weggebruikers ervaart ruim 78% van de ondervraagden regelmatig tot altijd hinder van fel licht van tegemoetkomende voertuigen. De gevolgen hiervan voor de verkeersveiligheid zijn niet te onderschatten.

Gevaarlijke momenten van verblinding
Verblinding door koplampen is niet alleen irritant; het is ronduit gevaarlijk. Tijdens het rijden kan het felle licht uw zicht volledig belemmeren, waardoor u tijdelijk minder controle heeft over de situatie. Uit de enquête van de ANWB blijkt dat:

• 72% van de respondenten instinctief wegkijkt van de lichtbron,
• 60% de ogen samenknijpt om het licht te filteren,
• 10% de neiging heeft om toch recht in de koplampen te blijven kijken.

Al deze reacties kunnen leiden tot gevaarlijke situaties, zeker als u op hoge snelheid rijdt. Uit Brits onderzoek blijkt dat de verblinding tot wel negen seconden kan aanhouden. In die tijd legt u bij 100 kilometer per uur maar liefst 250 meter af zonder goed zicht. Binnen de bebouwde kom is dat bij 30 kilometer per uur nog altijd 75 meter – meer dan genoeg om iets of iemand over het hoofd te zien.

Waarom zijn koplampen tegenwoordig zo fel?
De afgelopen jaren zijn veel auto’s uitgerust met moderne led-verlichting. Deze koplampen zijn energiezuinig, duurzaam en bieden beter zicht voor de bestuurder, maar tegelijk zorgt de intensiteit van het licht voor veel meer hinder bij tegenliggers dan traditionele halogeenlampen.

Wat wordt er gedaan om dit probleem op te lossen?
De ANWB en andere Europese mobiliteitsorganisaties hebben inmiddels aan de bel getrokken bij de Europese Commissie. Ze pleiten voor strengere regelgeving rondom voertuigverlichting. Het doel is om de balans te vinden tussen goed zicht voor de bestuurder en veiligheid voor de overige weggebruikers.

Op sommige plekken in Nederland wordt al geëxperimenteerd met oplossingen zoals anti-verblindingsschermen tussen rijstroken of het gebruik van groenblijvende struiken in de middenberm. Ook goede straatverlichting helpt, omdat dit het contrast tussen het felle licht van voertuigen en de omgeving vermindert.

Maar ondanks deze maatregelen is de hinder op dit moment nog niet opgelost. Tot die tijd zijn automobilisten grotendeels op zichzelf aangewezen om de effecten van verblinding te beperken.

Wat kunt u zelf doen tegen verblinding?
Hoewel u de koplampen van een tegenligger niet kunt dimmen, kunt u wel een aantal maatregelen nemen om de impact ervan te verkleinen. De ANWB geeft in samenwerking met oogarts Tjeerd de Faber van Het Oogziekenhuis Rotterdam de volgende tips:

1. Gebruik de nachtstand: Zet uw binnenspiegel en eventueel uw zijspiegels in de anti-verblindingsstand (bij automatische spiegels gebeurt dit vanzelf; bij handmatige spiegels moet u even aan het lipje van de spiegel trekken). Dim ook de helderheid van uw dashboard en navigatiescherm om fel licht binnenin de auto te beperken.
2. Houd uw voorruit schoon: Vuil, vet en stof op uw voorruit verspreiden het binnenkomende licht, waardoor de verblinding alleen maar erger wordt.
3. Gebruik een klein lampje in de auto: Een beetje binnenverlichting zorgt ervoor dat uw pupillen minder ver openstaan, wat helpt bij het dempen van fel licht van buitenaf.

Daarnaast is het belangrijk om niet rechtstreeks in het licht van tegenliggers te kijken. Focus in plaats daarvan op de rechterrand van de weg of de belijning om uw oriëntatie te behouden.

Wat kunt u doen om anderen niet te verblinden?
Naast maatregelen om uzelf te beschermen, is het ook belangrijk om na te denken over de impact van uw eigen verlichting op anderen. Controleer regelmatig:

• Of uw koplampen correct zijn afgesteld;
• Of u geen verkeerd type lampen gebruikt;
• En of de lampen goed zijn gemonteerd en niet te fel afgesteld.

Laat dit bij twijfel nakijken tijdens de APK-keuring of een onderhoudsbeurt. Ook fietsers moeten hun verlichting goed afstellen, want te fel of verkeerd gericht licht op de fiets kan ook andere weggebruikers hinderen.

Verkeersongeval door verblinding: wat nu?
Bent u betrokken geraakt bij een verkeersongeval doordat een andere bestuurder tijdelijk verblind was? Dan kan dit aanleiding zijn voor een schadevergoeding. In zulke gevallen is het raadzaam om juridische hulp in te schakelen. Verzekeraars proberen namelijk regelmatig onder aansprakelijkheid uit te komen door te wijzen op ‘tijdelijke verblinding’. Maar dat maakt iemand niet automatisch vrij van schuld.

Een letselschadespecialist kan u helpen om te beoordelen of u recht heeft op een vergoeding voor de opgelopen schade. Natuurlijk kunt u ook contact opnemen met een van onze letselschadespecialisten. Wij doen er alles aan uw schade te verhalen op de tegenpartij en brengen hier geen kosten voor in rekening. Op onze website kunt u eenvoudig een test invullen om te kijken of u recht heeft op vergoeding van uw letselschade.