Uitgegleden over een putdeksel of trambaan: wanneer is de gemeente aansprakelijk?

Door: Lisa Fluit
Leestijd: 3 minuten

In de winter denken veel mensen bij gladheid vooral aan ijzel of sneeuw op de weg. Toch schuilt er nog een ander risico in het straatbeeld: metalen objecten in het wegdek. Denk aan putdeksels of trambanen. Vooral fietsers, voetgangers en scooterrijders kunnen hierdoor onverwacht ten val komen. Wanneer het vriest, worden deze metalen onderdelen vaak eerder en sterker glad dan het omliggende asfalt. Dat komt doordat metaal sneller afkoelt en warmte beter geleidt. Het gevolg kan zijn dat op een putdeksel of tramrails een dunne ijslaag ontstaat terwijl de rest van het wegdek nog relatief veilig is. De vraag is dan: wanneer kunt u de gemeente aansprakelijk stellen voor de schade die hierdoor ontstaat?

Waarom putdeksels en trambanen extra gevaarlijk kunnen zijn

Putdeksels en trambanen maken onderdeel uit van de openbare weg en worden in de regel door de gemeente geplaatst of beheerd. Hoewel de gemeente het weer niet kan beïnvloeden, heeft zij wel invloed op de inrichting en het onderhoud van de openbare ruimte. Problemen ontstaan bijvoorbeeld wanneer een putdeksel precies op een plek ligt waar fietsers moeten sturen of remmen, zoals in een bocht van een fietspad of bij een kruising. In zulke situaties kan een glad metalen oppervlak een extra risico vormen voor weggebruikers. Ook tramrails kunnen gevaarlijk zijn wanneer fietsbanden tussen de rails terechtkomen of wanneer het metaal door vorst bijzonder glad wordt. De inrichting van de weg moet daarom zodanig zijn dat deze geen onnodig gevaar oplevert voor verkeersdeelnemers.

Verzakte of verkeerd geplaatste putdeksels

Niet alleen gladheid kan een probleem vormen. Ook een verzakte of scheefliggende putdeksel kan een gevaarlijke situatie creëren. Wanneer een putdeksel hoger of lager ligt dan het omliggende wegdek, ontstaat een hoogteverschil waar fietsers en voetgangers over kunnen struikelen of vallen. In de rechtspraak is bijvoorbeeld geoordeeld dat een gemeente aansprakelijk kan zijn wanneer een putdeksel duidelijk boven het wegdek uitsteekt en daardoor een gevaar vormt voor weggebruikers.

In een zaak bij de Rechtbank Amsterdam werd de gemeente aansprakelijk gehouden nadat een voetganger ten val kwam over een putdeksel dat meer dan drie centimeter boven het trottoir uitstak. Omdat de gemeente dit gebrek had laten voortbestaan, werd zij verantwoordelijk gehouden voor de schade. Ook wanneer een putdeksel slecht is geplaatst of verzakt raakt, kan dat leiden tot waterophoping. In de winter kan dat water bevriezen en zo een onverwachte ijs-plek vormen.

De zorgplicht van de gemeente

Gemeenten hebben als wegbeheerder een wettelijke verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de openbare weg. Deze verantwoordelijkheid volgt onder meer uit artikel 6:174 van het Burgerlijk Wetboek, dat betrekking heeft op aansprakelijkheid voor gebrekkige opstallen.

Volgens deze bepaling kan een gemeente aansprakelijk zijn wanneer een weg of een onderdeel daarvan niet voldoet aan de eisen die men daaraan in de gegeven omstandigheden mag stellen en daardoor gevaar voor personen oplevert.

Daarnaast kan aansprakelijkheid ontstaan op grond van artikel 6:162 Burgerlijk Wetboek, de regeling van de onrechtmatige daad. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer de gemeente onvoldoende maatregelen neemt om een gevaarlijke situatie te voorkomen of te verhelpen.

Bij de beoordeling of een gemeente haar zorgplicht heeft geschonden, kijken rechters vaak naar de zogeheten Kelderluik-criteria uit het bekende arrest van de Hoge Raad. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de kans op een ongeval, de ernst van mogelijke gevolgen en de vraag welke maatregelen redelijkerwijs van de gemeente mochten worden verwacht. Als blijkt dat een gevaarlijke situatie eenvoudig had kunnen worden voorkomen, kan de gemeente aansprakelijk worden gesteld voor de schade die daardoor ontstaat.

Wanneer is de gemeente niet aansprakelijk?

Niet iedere valpartij op een glad stuk weg leidt automatisch tot aansprakelijkheid van de gemeente.

Weggebruikers moeten in winterse omstandigheden immers zelf ook extra voorzichtig zijn. Ook kan het voorkomen dat de gemeente wel maatregelen heeft genomen, bijvoorbeeld door te strooien of waarschuwingsborden te plaatsen. In zulke gevallen kan het lastiger zijn om aansprakelijkheid aan te tonen. Het draait uiteindelijk altijd om de vraag of de gemeente voldoende heeft gedaan om gevaarlijke situaties te voorkomen.

Juridisch advies bij een val door een gebrekkige weg

Bent u uitgegleden over een putdeksel, trambaan of ander onderdeel van de openbare weg en heeft u daarbij letsel opgelopen? Dan kan het verstandig zijn om juridisch advies in te winnen. Onze letselschade-experts onderzoeken graag of de gemeente in uw situatie aansprakelijk kan worden gesteld en welke schade u mogelijk kunt verhalen.

Wilt u weten wie u kan helpen met uw zaak? Bekijk hier ons team van letselschadespecialisten.

Twijfelt u of u recht heeft op schadevergoeding? Doe dan eenvoudig en gratis onze letselschadetest. Binnen enkele minuten krijgt u inzicht in uw mogelijkheden.