Letselschade tijdens een vriendendienst: Wat zijn uw rechten?

Door: André Rotte
Leestijd: 3 minuten

Iedereen helpt wel eens een vriend, buur of familielid met een klusje. U helpt uw buurman met het snoeien van een hoge haag, verhuist samen een zware kast of biedt een helpende hand bij een kleine verbouwing. U doet dat uit goede wil, zonder dat daar een tegenprestatie tegenover staat. Een vriendendienst dus. Maar wat als u tijdens zo’n vriendendienst letsel oploopt? Kunt u dan uw schade verhalen op de persoon voor wie u de dienst uitvoerde? En hoe zit het juridisch? In deze blog leggen wij u uit wat uw mogelijkheden zijn als u letselschade oploopt tijdens een vriendendienst. We bespreken het juridisch kader en geven u inzicht in de afwegingen die in dergelijke situaties gemaakt worden.

Wanneer is er sprake van aansprakelijkheid bij vriendendiensten?
Bij een vriendendienst is er geen sprake van een professionele relatie. Er is dus geen sprake van een dienstverlener of opdrachtgever in juridische zin. Dit betekent dat de drempel voor aansprakelijkheid hoger ligt. De rechter kijkt namelijk of het letsel het gevolg is van onzorgvuldig gedrag, of dat er simpelweg sprake was van een ongelukkige samenloop van omstandigheden. In dat laatste geval is er niemand aansprakelijk en blijft u zelf met de schade achter.

Toch betekent dit niet dat het onmogelijk is om schade vergoed te krijgen na een ongeluk tijdens een vriendendienst. In sommige gevallen is het gedrag van degene die u hielp zó onzorgvuldig, dat deze toch aansprakelijk gehouden kan worden. De schade kan dan (deels) worden voldaan door de aansprakelijkheidsverzekeraar van degene die zich onzorgvuldig heeft gedragen.

Voorbeeld uit de rechtspraak
In 2003 deed de Hoge Raad uitspraak over een vriendendienstzaak. Een man hielp zijn buurman met het verplaatsen van een wasmachine. Tijdens het tillen ging het mis, met ernstig letsel tot gevolg.

Het Gerechtshof oordeelde dat de persoon die de leiding nam over het tillen zijn zorgplicht had geschonden. Daardoor was de situatie gevaarlijk. Er waren geen duidelijke afspraken gemaakt, er was onduidelijkheid over het moment van tillen, en er was niet gecontroleerd of het slachtoffer de wasmachine wel goed vasthad. Ook was niet duidelijk of beide mannen fysiek wel in staat waren om het zware apparaat veilig te tillen.

De Hoge Raad ging mee in dat oordeel. Zij gaven aan dat er zeker geen sprake was van een ongelukkige samenloop van omstandigheden. De benadeelde had dus recht op volledige schadevergoeding. Deze uitspraak toont aan dat er, ondanks de hogere drempel, zeker situaties zijn waarin u wél succesvol een schadeclaim kunt indienen.

Hoe wordt bepaald of u recht heeft op schadevergoeding?
Bij het beoordelen van dit soort situaties kijkt een rechter naar verschillende factoren. Denk bijvoorbeeld aan:

• De mate van regie en verantwoordelijkheid: heeft de persoon die u hielp bepaalde beslissingen genomen die risicovol waren?
• Duidelijkheid van afspraken: is er goed overlegd over wat er precies zou gebeuren en hoe?
• De omstandigheden van het ongeluk: was de situatie inherent gevaarlijk? Had het ongeluk voorkomen kunnen worden met meer zorg?
• De verhouding tussen partijen: was er sprake van een gelijkwaardige samenwerking of voerde één persoon duidelijk de leiding?

Al deze elementen spelen een rol bij het vaststellen van aansprakelijkheid bij een vriendendienst.

Wat kunt u doen als u letsel oploopt tijdens een vriendendienst?
Vaak vinden mensen het lastig om een vriend of familielid aansprakelijk te stellen uit angst voor spanningen in de relatie. Maar letselschade kan grote financiële en medische gevolgen. Bovendien is de aansprakelijkheid niet zelden verzekerd op basis van een aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren (AVP).

Een letselschade-expert kan u helpen om in kaart te brengen of uw schade verhaalbaar is en welke stappen u kunt nemen. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de feiten, maar ook naar de mogelijkheden om de schade op een zorgvuldige en respectvolle manier te verhalen, zonder de persoonlijke relatie te schaden.

Wij staan voor u klaar!
Heeft u een ongeluk gehad tijdens het helpen van een ander en heeft u daarbij letsel opgelopen? Dan raden we u aan contact op te nemen met een van onze experts. Onze ervaren juristen denken met u mee en onderzoeken of er in uw geval sprake is van aansprakelijkheid. Als dat zo is, begeleiden we u graag bij het verhalen van uw schade, zodat u zich kunt richten op uw herstel.