Huisarts maakt medische fout, maar aansprakelijkheid blijft uit

Door: Lisa Fluit
Leestijd: 3 minuten

Wanneer een arts erkent dat hij niet volgens de geldende medische standaard heeft gehandeld, lijkt aansprakelijkheid voor de hand te liggen. Toch is dat juridisch lang niet altijd het geval. Een uitspraak van de Rechtbank Rotterdam laat zien dat een medische fout slechts een onderdeel vormt van een succesvolle letselschadeclaim. Uiteindelijk draait het vaak om de vraag: heeft die fout daadwerkelijk geleid tot de schade? 

Een ingrijpende medische situatie

De zaak draaide om een meisje van zes jaar dat in 2016 met koorts en diarree werd onderzocht door haar huisarts. Tijdens het consult werden afwijkende urinewaarden vastgesteld en werd het antibioticum Amoxicilline voorgeschreven. Enkele dagen later verslechterde haar gezondheidstoestand aanzienlijk. Uiteindelijk werd zij opgenomen in het ziekenhuis, waar de diagnose Guillain-Barré Syndroom (GBS) werd gesteld.

GBS is een ernstige neurologische aandoening waarbij het afweersysteem de zenuwen aantast. Dit kan leiden tot spierzwakte, verlammingsverschijnselen en langdurige gezondheidsproblemen. Voor de ouders was de vraag begrijpelijk: had deze situatie voorkomen kunnen worden als de huisarts anders had gehandeld?

Deskundige: huisarts handelde onzorgvuldig

Partijen schakelden gezamenlijk een onafhankelijke medisch deskundige in. Deze deskundige concludeerde dat het antibioticabeleid van de huisarts niet voldeed aan de professionele standaard. Volgens hem ontbraken essentiële onderdelen van de anamnese en het lichamelijk onderzoek. Ook had de huisarts, gelet op de mogelijke urineweginfectie, een ander antibioticum moeten voorschrijven.

Daarmee leek een belangrijk onderdeel van aansprakelijkheid vast te staan: de huisarts had niet gehandeld zoals van een redelijk bekwaam en redelijk handelend huisarts mocht worden verwacht.

In juridische termen betekent dit dat sprake kan zijn van een tekortkoming in de geneeskundige behandelingsovereenkomst als bedoeld in artikel 7:446 Burgerlijk Wetboek en artikel 7:453 Burgerlijk Wetboek Laatstgenoemd artikel verplicht hulpverleners om de zorg van een goed hulpverlener in acht te nemen.

Toch geen aansprakelijkheid

Ondanks deze kritische conclusie liep de zaak vast op een ander juridisch vereiste: het causaal verband. Dezelfde deskundige stelde namelijk ook vast dat het voorgeschreven antibioticum niets te maken had met het ontstaan van het Guillain-Barré Syndroom. Volgens de medische inzichten was de aandoening waarschijnlijk veroorzaakt door een eerdere infectie met hepatitis E en niet door de urineweginfectie of de behandeling daarvan.  Daarmee ontstond een juridisch probleem voor het slachtoffer.

Voor een succesvolle letselschadeclaim is niet alleen vereist dat sprake is van een fout, maar ook dat die fout de schade heeft veroorzaakt. Dat volgt uit de algemene regels van het aansprakelijkheidsrecht, waaronder artikel 6:98 Burgerlijk Wetboek. Zonder voldoende verband tussen fout en schade ontstaat geen verplichting tot schadevergoeding. Een medische fout zonder schadeoorzaak leidt daarom niet automatisch tot aansprakelijkheid.

Waarom de rechtbank het verzoek afwees

De procedure werd gevoerd als een zogenoemd deelgeschil op grond van artikel 1019w Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Een deelgeschil is bedoeld om een specifiek juridisch geschilpunt snel door de rechter te laten beoordelen, zodat partijen daarna verder kunnen onderhandelen over een regeling.

Maar juist daar ging het mis. De rechtbank stelde vast dat de onzorgvuldigheid van het handelen van de huisarts eigenlijk al niet meer ter discussie stond. De aansprakelijkheidsverzekeraar had immers aangegeven de conclusies van de deskundige op dat punt te accepteren. Over de fout bestond dus geen geschil meer.  Het werkelijke conflict zat ergens anders: de vraag of er een medisch verband bestond tussen het onzorgvuldige handelen en het ontstaan van het Guillain-Barré Syndroom.

Omdat juist dat causale verband nog onderzocht moest worden in een afzonderlijke deskundigenprocedure, kon de gevraagde verklaring voor recht niets bijdragen aan een oplossing van het geschil. De rechtbank wees het verzoek daarom af.

Wat betekent deze uitspraak voor letselschadeslachtoffers?

Deze uitspraak laat zien dat een medische fout slechts de eerste stap is binnen een letselschadezaak. Veel slachtoffers denken dat een vastgesteld medisch verwijt automatisch leidt tot schadevergoeding. In de praktijk ligt dat juridisch ingewikkelder. Er moet ook worden aangetoond dat de fout daadwerkelijk heeft geleid tot de gezondheidsklachten of de schade waarvoor vergoeding wordt gevraagd.

Juist daarom spelen medische expertises vaak een doorslaggevende rol. Niet alleen de vraag of een arts een fout heeft gemaakt is belangrijk, maar vooral welke gevolgen die fout daadwerkelijk heeft gehad.

Juridisch advies

Heeft u letsel opgelopen en vermoedt u dat een arts, ziekenhuis of andere zorgverlener een fout heeft gemaakt? Dan is het belangrijk om niet alleen naar de fout zelf te kijken, maar ook naar het bewijs van het oorzakelijk verband tussen die fout en uw klachten.

De letselschadespecialisten van Stipt Letselschade kunnen beoordelen hoe sterk uw zaak juridisch gezien is en welke medische en juridische stappen nodig zijn om aansprakelijkheid aan te tonen.